Landdegradatie en verwoestijning is wereldwijd de meest bedreigende verandering van het ecosysteem en treft 1 miljard mensen. Voor het aanpakken van dit probleem is het essentieel om de wateropvangcapaciteit van de grond te verbeteren.
Dit wordt gedaan met behulp van Contour Trenches. Dit zijn geulen met een rechthoekige doorsnede met speciale afmetingen, op een onderlinge afstand van tussen de 25 en 35 meter en die de hoogtelijnen van het landschap volgen. De bovengronds afstromend regenwater worden door de trenches opvangen. Hiermee wordt voorkomen dat deze destructieve waterstromen het land erodeert, waarbij de vruchtbare bovengrond en de nog aanwezige vegetatie worden weggespoeld. En in plaats van dat dit regenwater verder bovengronds afstroomt, zal als gevolg van deze trenches het water ondergronds gaan stromen waardoor een ondergrondse watervoorraad ontstaat. Deze ondergrondse watervoorraad wordt niet alleen als drinkwater door mens en dier benut, maar stimuleert bovendien de groei van natuurlijke vegetaties en aangebrachte landbouwgewassen. Naast het aanleggen van de contour trenches worden stenen wallen en heggen van bijvoorbeeld bomen aangelegd, waardoor het rententievermogen van het stroomgebied geoptimaliseerd wordt, de erosie wordt tegengehouden en door de reguleerde verdamping voor een beter lokaal en regionaal klimaat zorgt.
Deze aanpak werk bij klimatologische omstandigheden waar minder dan 100 mm regen per jaar valt! Door de trenches wordt de opslagcapaciteit van de grond sterk vergroot. Elke vierkante kilometer getrenched gebied heeft een opslagcapaciteit van 4 kubieke meter per 25 meter helling.
De multifunctionele werkwijze van water- en klimaatmanagement is ontwikkeld door Peter Westerveld. Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw wordt deze techniek, in samenwerking met lokale gemeenschappen in Oost-Afrika,door de Trust succesvol in de praktijk gebracht. De verbetering van de watervoorziening door regenwater ondergronds dus verdampingsvrij op te slaan zorgt in semi-aride gebieden voor een ononderbroken beschikbaarheid van zowel drink water als een altijd groene vegetatie. Op deze wijze kan de landbouwproductie op duurzame wijze worden vergroot.
De traditionele landbouw kan daarbij worden aangevuld met de verbouw van gewassen voor de productie van biobrandstoffen. Jatropha curcus, waarvan de zaden direct bruikbare olie leveren, gedijt goed in droge gebieden , mits vooraf ‘contour trenches’ zijn aangebracht om voldoende grondwatervoorraad te garanderen. Bovendien draagt het diepe wortelstelsel enerzijds en het horizontale wortelgestel van Jatropha bij aan grondconsolidatie en erosiebestrijding.